Otolog, basitçe ifade etmek gerekirse, "kişinin kendi doku veya hücreleri" anlamına gelir. Kök hücre tedavisinde "otolog" terimi kullanıldığında, tedavinin, hastanın kendisinden alınan kök hücrelerle yapıldığı anlaşılır.
Bu, bir kök hücre nakli veya tedavisi sürecinde kök hücre kaynağının hastanın kendisi olduğu anlamına gelir. Hücreler vücudun bir bölgesinden (genellikle kemik iliği, periferik kan veya yağ dokusu) alınır, laboratuvarda işlenir veya saklanır ve daha sonra aynı kişiye geri verilir.

Otolog kök hücre nakli genellikle yüksek dozda kemoterapi veya radyoterapi görmesi gereken hastalarda kritik bir rol oynar. Yüksek doz tedaviler, kanserli hücreleri yok ederken maalesef sağlıklı kemik iliğine de zarar verir.
Bu durumda, hastanın sağlıklı kök hücreleri yüksek doz tedavi öncesinde toplanır, dondurulur ve saklanır. Tedavi tamamlandıktan sonra, zarar gören kemik iliğini onarmak ve yeniden kan hücresi üretimine başlamak amacıyla bu sağlıklı, daha önce toplanmış kendi kök hücreleri hastaya geri verilir.
Otolog naklin başlıca kullanıldığı durumlar:
Kemik iliği naklinin dışında, otolog kök hücre uygulamaları dermatolojide (cilt gençleştirme, akne izi tedavisi) veya ortopedide (kıkırdak zedelenmeleri, eklem kireçlenmeleri) de kullanılabilir. Bu durumlarda da kişinin kendi hücreleri (yağ dokusundan veya deriden elde edilen) kullanılır.
Kök hücre tedavilerinde otolog (kişinin kendi) seçeneğinin karşısında allojenik seçeneği bulunur. Aralarındaki en temel fark hücrelerin kaynağıdır:
| Özellik | Otolog Kök Hücre Terapisi | Allojenik Kök Hücre Terapisi |
| Kök Hücre Kaynağı | Hastanın kendi hücreleri. | Sağlıklı bir bağışçının (donör) hücreleri. |
| Bağışçı | Hastanın kendisi. | Akraba (kardeş, ebeveyn) veya akraba dışı bir bağışçı. |
| Reddedilme Riski | Çok Düşük. Hücreler kişinin kendi vücuduna ait olduğu için alerjik reaksiyon veya reddedilme riski neredeyse yoktur. | Daha Yüksek. "Graft-versus-Host Hastalığı" (Nakledilen hücrelerin alıcı vücuda saldırması) riski vardır, çünkü hücreler yabancıdır. |
Otolog tedavinin en büyük avantajı, kişinin kendi hücrelerinin kullanılmasıdır. Bu durum, doku uyumu sorununun ve dolayısıyla hücrelerin vücut tarafından reddedilme olasılığının çok düşük olmasını sağlar.
Bu durum, özellikle allojenik nakillerde görülebilen, nakledilen hücrelerin vücuda saldırması olarak bilinen Graft-versus-Host Hastalığı (GVHD) riskini neredeyse ortadan kaldırır. Bu da otolog nakli, allojenik nakle göre daha güvenli ve daha iyi tolere edilen bir seçenek haline getirir.
Otolog kök hücre terapisi, hastanın kendi iyileşme gücünü kullanarak, tedavi sonrası hızlı bir toparlanma ve yüksek doz tedavinin etkilerine karşı koruma sağlayan, modern tıbbın önemli bir yöntemidir.